Lexical Density of the verse, for usage of Artificial Intelligence (AI) & Computational linguistics
| Number of words: | |
|---|---|
| Lexical Words:* | |
| Non-lexical words:** | |
| Lexical Density: |
* Words of Noun, adjective, verb & adverb
** Words of Pro-noun, post-position, conjunction & interjection
ھِن وائيءَ جا مُکيہ اِسم
- سُر جاجڪاڻي جَي وايون جي وائِي
ٻي دَرِ وانءُ مَ ڪيڏانھِين، جو تُون ڄامُ مَڱَندين مَڱڻا،
ڦيرِ مَ ڪَنڌُ ڪِياڙِي، ٿِيندِي حاجَ ھِنئائِين،
ماڻِڪَ موتِي مالَ خَزانا، ڏِيندُءِ ٻيلِي سائِين،
وِرِچِي تُون وِھاڳَ کان، مَتان ڏيِين پانھِين،
دَرِ داتا مَڱُ مَڱَتا، اَنڌا ھوئِجِ ايڏھِين،
مُذَڪِرَ مَتان ڇَڏِيين، ھَٿان ھيڪِڙائِي،
اَچِجِ اُلُوھيَتَ ڏي، ڇَڏِ ٻارِٽَ ٻِيائِي،
ٻِيُون ڏيئِي ٻَنِ کي، کَڻُ سَمُو سَوائِي،
إنَّ اللهَ وِتْرٌ يُحِبُّ الوِتْرَ ، وَحدَتَ واڳَ وِڌائِين،
پَنھِنجي طَرَفِ پاڻِهين، سائِلَ سَڏِئائِين،
جِتي جُوانَنِ کي، ڪوٺي ڪُٺائين،
اُتي عُشاقَنِ کي، اُلُفَتَ اُھُڃُ ڏِنائِين،
تَنبُو کَڻُ مَ تيڏانھِين، جيفو آھِ جيڏانھِين،
ڪِيرَتِ ڪَرِ قُرِبَ سين، خُلَتَ کاڄُ ڏِنائِين،
اَلْاِنْسَانُ سِرِّی وَاَنَا سِرُّهٗ ، اِنَ پَرِ اُتائِين،
ڳُجُهہ ڳُجهاندَرَ ڳالِهيُون، رازُ نَہ رَکِئائِين،
پَسو پينارَن جي پَٽَ ۾، پَنھِنجو پاڻُ وِڌائين.
رسالن ۾ موجودگي: 80 سيڪڙو
سمجهاڻي
اي منڱڻا! جي توکي ڄام کان ڏان وٺڻو آهي، تہ پوءِ ٻئي ڪنھن در تي نہ وڃ، ٻئي ڪنھن در تي وڃي صدا نہ هڻ، سخي ڄام کان ئي توکي ڏان ملندو. تون پنھنجيءَ دل کي ڪنھن ٻئي ڏانھن نہ موڙ ۽ نہ وري پنھنجو منھن ٻئي طرف ڪر. تنھنجي من جي مراد هِتان ئي پوري ٿيندي. تون رات جي پوئين پھر ڳائڻ وڄائڻ کان ٿڪجي متان پويان پير ڪرين. تون پنھنجو ساز ڍونڍ (دنيا) جي لالچ ۽ طمع خاطر کڻي نہ هل. اي ڀاءُ! داتا جي در تي وڃي سوال ڪر ۽ ان طرف ئي هلندو رھ. بيشڪ! الله اڪيلو (اِڪي) آهي ۽ اڪيلائيءَ کي پسند ڪري ٿو. هو انهيءَ وحدت ڏانھن سڏي ٿو. اهو مالڪ پوءِ اهڙن سائلن کي پاڻهي گهرائي ٿو ۽ اهڙن جوانن کي سڏي پاڻ ڪھي (وحدت جي واٽ ڏيکاري) ٿو. عاشقن سان محبت جو سندس اهو اهڃاڻ (ڪھڻ) ئي تہ آهي. صدا ۽ ساراھ ڪندڙن کي پنھنجي قرب ۽ خاص دوستيءَ واري غذا بخشي ٿو. اهو اسرار ’انسان منھنجو ڳجهہ آهي ۽ آءٌ هن جو ڳجهہ آهيان‘ ۾ کوليائين. اهڙيءَ طرح اونهي راز ۽ مخفي مام کي سُلجهايائين. ڏسو! ڪيئن قدرت وارو پاڻ پنھنجي سِر سوالين ۽ محتاجن جون گهرجون ۽ حاجتون پوريون ڪري ٿو.
[شاھ لطيف روميءَ وانگر دنيا کي ڪيترن هنڌن تي ’ جيفه‘ يعني ڍونڍ ڪوٺيو آهي.صوفين وٽ اها مشھور حديث هن ريت آهي:
الدنيا جيفة و طالبها کلاب: ’يعني دنيا ڍونڍ آهي ۽ ان جا طالب ڪُتا آهن.
چشم مهتر چون بآخر بود جفت،
پس بدان ديده جھان را جيفه گفت.
(دفتر ششم، ب-3475)
معنيٰ: پاڻ سڳورن جي نظر اول کان آخر تائين ڏسندڙ هئي، تڏهن پاڻ دنيا کي مردار يا ڍونڍ ڪوٺيو اٿن.]
[ شارح: ڊاڪٽر عبدالغفار سومرو ]
گنج ۾، سرود جاجڪاڻي، بيت نمبر : 2486
ٻٖيْ دَرِ وَاءُ مَڪٖيْڎَاہٍ جُوْ تُنْ ڃَامُ مَکَندِّہْ مَکَّنَا﮶
ڤٖيْرِ مَھِيٌ ڪَنڌُّ ڪِيَارِيْ ٿِيْدِيْ هَاجَ هِئَاءٍ﮶
مَانِڪَ مُوْتِيْ مَالَ مَالَ خَزَانَا ڎِيْدُءِ ٻٖيْـلٖيْ سَاءِ﮶
وِرْچِيْ تُنْ وِهَاکَہ کَا مَتَا ڎِي﮼ پَاہٍ﮶
دَرِ دَاتَا مَنکُّہ مَنکَّتَا اَنڌَّا هُوْئِجُ اُوْڎَاہٍ﮶
مُذَڪِّرَ مَتَا ڇَڎِي﮼ هَٿَا هِيْڪِرَائِيْ﮶
ٻِيٌ ڎٖيْئِيْ ٻَنَکٖيْ کَنُ سَمٌ سَوَائِيْ﮶
اِنَّ اللہَ يُحِّبُّ الْوِتْرَ وَحْدَةَ وَاکَہ وِڌَاءٍ﮶
پَھْجٖيْ طَرَفِ پَانِهٍ سَٓـائِلَ سَڎِئَاءٍ﮶
جِتٖيْ جُوَانَنِکٖيْ ڪُوْٽٖيْ ڪُٽَاءٍ﮶
اُتٖيْ عُشَاقَنِکٖيْ اُلْفَةَ اُهْڃُہ ڎِنَاءٍ﮶
تَنبُّوْ کَنُ مَيّٖيڎَاہٍ جِيْفُوْ آَہِ جٖيْڎَاہٍ﮶
ڪِيْرَتِ ڪَرِ قُرْبَس﮼ خُلَّتَ کَاڃُ ڎِنَاءٍ﮶
اَلْاِنْسَانُ سِرِّيْ وَاَنَا سِرُّہُ اِنَ پَرِ اُتَاءٍ﮶
کُجُہ کُجَاندَرَ کَالِيٌ رَازُ نَرَکِئَاءٍ﮶
پَسَوْ پَيْنَارَنِجٖيْ پَٽَم﮼ پَانُ وِڌَاءٍ﮶
ھِي وائي ٻين سھيڙيندڙن وٽ ڏِسو
TRANSLITERATION
सिन्धी देवनागिरी
बे॒ दरि वांउ म केडां॒हीं। जो तूं जा॒मु मङंदें मङणा।
फेरि म कंधु कियाड़ी। थींदी हाज हिंआईं।
माणिक मोती माल ख़ज़ाना। डीं॒दुइ बे॒ले साईं।
विर्ची तूं विहाग॒ खां। मतां डि॒यें पांहीं।
दरि दाता मङु मङता। अंधा होइजि एडा॒हीं।
मुज़किर मतां छडि॒यें। हथां हेकिड़ाई।
अचिजि उलूहियत डे॒। छडि॒ बा॒रिट बि॒याई।
बि॒यूं डे॒ई ब॒नि खे। खणु समूं सवाई।
इनल्लाह वित्रु युहिबुल्वित्र। वह्दत वाग॒ विधाईं।
पंहिंजे तरफ़ि पाणिहीं। साइल सडि॒आईं।
जिते जुवाननि खे। कोठे कुठाईं।
उते उशाक़नि खे। उलुफ़त उहञु डि॒नाईं।
तुंबो खणु म तेडां॒हीं। जेफ़ो आहि जेडां॒हीं।
कीरति करि क़ुर्ब सें। ख़ुलत खाजु॒ डि॒नाईं।
अल इन्सानु सिरी वअना सिरुहू। इन परि उताईं।
गु॒झु गु॒झांदर गा॒ल्हियूं। राज़ु न रखिआईं।
पसो पेनारन जे पट में। पंहिंजो पाणु विधाईं॥
ROMAN SINDHI
Bi dar'ay waan'u ma keddaanhee'n, jo too'n jjaam'u mangandee'n manganna,
pher'ay ma kandh'u kiyaarri, theendi Haaj'a heen'aa'ee'n,
maannik moti maal'a khazaanaa ddeenhd'ay Beli saaeen,
wirchi too'n wihaagg'a, khhaa'n, mataa'n ddeen paanhee'n,
dar'ay daataa mang'u mangataa, andhaa ho'ej edehee'n,
muzakir'a mataa'n chaddee'n, hathaa'n hekirraaee,
achij'ay uloohiyat'a dday, chadd'ay Baaritt'a Biyaaee,
Biyoo'n dde'ee Ban'ay khhay, khhunn'u samoo sawaee,
Ina Allah Witurun YuHib'bul'Witur'a, wahdat'a waagg'a wadhaaee,
panhinjay taraf'ay pannheen, saa'il'a saddi'aa'ee'n,
jitat juwanan'ay khhay, koe kuthhaa'een,
utay ushaaqan'ay khhay, ulufat'a uhunj'u ddinaa'ee'n,
tanboo khhunn'u ma teddaanhee'n, jefo ah'ay jeddaanhee'n,
keerat'ay kar'ay qurib'a see'n, khulat'a khhaajj'u ddinaa'een,
Al'Insaan Sir'ri wa'aanaa ser'ruh, in'a par'ay utaa'ee'n,
ggujh'u ggujhaandar'a ggalihyoo'n, raaz'u na rakhhi'aa'ee'n,
paso penaaran jay patt'a mayn, panhinjo paann'u widhaaee'n.
TRANSLATIONS
You would not go to another door anywhere else for what you should beg from the King, O bard! Do not turn your face or heart from Him. All your requirements shall be served here.
The Lord of Las Bella would grant to you gems and other treasures.
Do not be disgusted with and do not forsake the morning hymn due to frustration (or any other reason). O blind fellow! Go to the door of the Donor. O bard! stay there and beg from Him.
O you the brave seeker! see that you do not foresake the unity of Allah, the Unique. (Do not attribute partners to Him. He is the sole Lord) in truth.
TRADITION: The seeker of the world is female, the seeker of the Hereafter is eunuch and the seeker of Allah is male.
Abandon all the (deities etc) to others. For yourself you should cling to the Lord, who is the Munificent.
(According to a tradition:) ‘Allah is indeed the One and He likes Oneness’. He has prescribed the reins of Oneness, (i.e. He is definitely One and He has made belief in it mandatory.)
All prayer and it should be sincere, is meant for Allah alone (4, AI-Zumur).
He calls all supplicants of His own accord. Discriminatingly He calls His impassioned and keen lovers and kills them. He subjects the other lovers to various forms of discomforts as a test of their love.
O minstrel! You should play the fiddle with love. Allah also will sustain you with love.
(According to a tradition:) Allah has said: The man knows my secrets and I know his.
He disclosed all secrets without reservation (to the Prophet) just behold how He Himself puts alms in the bowls of the ministrels!
Abdul Latif says: “O sisters! He showed great mercy to me.”
طلبگار در دیگر مشو ہرگز تو ای نادان
اگر ہستی بجا ہستی صدایءِ آستانِ یار
امان خواہی اگر از گردشِ دوران ز من بشنو
ترا باید ہمی باید کہ باشی در امانِ یار
خزینہ را بتو خواہد سپرد آن صاحبِ مخزن
بہ شرط این کہ تو موجود باشی در کنارِ دوست
ہمان خود واحدو وحدت نشان و شان اوگشتہ
گذر از دوستی دیگران شود دستدارِ دوست
ہمان خواند بہ سمت خویش وسائل را بہ قتل آرد
و نیز عشاق را از منزل خود آشناسا زد
محبت را بدین دستور باوی رہنما سا زد
ہمان کرد آشکار اسرار را بر عاشقانِ خود
بہ رحل آرزومندان بہ آخر بی حجاب آمد
بتو عبداللطیف این راز را افشا نمود از خود
کہ یارم مہربان گردید و کارم بر صواب آمد
اگر آسرے پہ ہے جام کے، کسی اور در پہ نہ جا کبھی
تجھے مانگنا ہے جو مانگ لے،کہ گدا نواز ہے وہ سخی
یہی چارنوں کا سہاگ ہے، کبھی اس کی لے کو نہ توڑنا
کہ سخی ’سپڑ‘ کی انیسِ جاں ہے یہی وھاگ کی راگنی
جسے چاہے جان سے مار دے، جسے چاہے پار اتار دے
نہ کسی سے اس کو ہے دشمنی، نہ کسی سے اس کی ہے دوستی
ترا راز داں ہے وہ حق نگر، تجھے اس کے راز کی کیا خبر
بجز ایک حسنِ صفات کے نہیں کوئی بات بھی راز کی
یہ سنو تو بات لطیف کی، کہ اسی کے لطف و کرم سے ہے
ترے حال پر یہ نگاہ بھی، ترے ساز دل میں یہ نغمہ بھی
در پر جا نہ اور کسی کے، یہاں مانگے جو تو ملیگا،
پھیر نہ منہ تو اس در سے، ہوگا کاج ہر پورا،
مانک، موتی، مال، خزانہ، لس کا سائیں دیگا،
چھوڑ کے سب تو سہہ سوائی، کو ہی سمجھ تو اپنا،
ان اللہ وتر یجب الوتر، اس باگ کو تھامے رکھنا،
خود ہی اپنی جانب سائیں، خود ہی ہے بلانا،
بلا کر آپ جوانوں کو، خود ہی قتل کروانا،
وہاں پر عاشقوں کو، الفت کا دکھایا رستہ،
کر دل سے ریاض تو سائیں، الفت کا تحفہ دیگا،
سارے بھید میں بتلائے، کوئی راز نہیں ہے رکھا،
کہے لطیف کہ مجھ پر وہ، کرے ہے مہر سدا۔
